Hier volgt  meer informatie over (biologische) landbouw en voeding, mijn visie erop, hoe ik er toe kom van kok tuinder te worden.

BOER-BAKKER-BACKVRIES

Na 6 jaar nu zelfstandig tuinder te zijn en op mijn 15de al met De Kleine Aarde in mijn hand de moestuin van mijn moeder probeerde te veranderen, is pas eigenlijk sinds vorig jaar (2008) meer inzicht gekomen hoe en wat boeren. Hoe en op wat voor van manier ik de groentengewassen wil en moet verbouwen en hoe ik de bodem wil verzorgen. Het lijkt of de kennis die ik in de loop van de jaren heb opgepikt -tijdens het werk bij (biologische) tuinders, uit allerlei boeken en studies, uit gesprekken met collega-tuinders en vooral uit het zelfdoen- nu op zijn plaats valt. Misschien had het een tijd nodig om te rijpen. Zoals de (zand)grond waarop ik 6 jaar groenten verbouw moet eerst gekend worden. Niet alle groenten lenen zich om daar te telen. De tuinder die ze dan gaat telen moet daarbij zich goed voelen. In den beginne was ik zoekende…

Het eerste jaar als zelfstandige tuinder (2002) was het bouwplan vrij eenvoudig. Een deel werd met luzerne - voor een betere stikstofvoorraad in de bodem- ingezaaid, een deel met aardappel en pompoen. En een blok peulvruchten-doperwten, peulen, capucijners, tuin- en stokbonen-, en aardbeien. Eenvoudig bouwplan, maar veel handarbeid in zaaien, schoffelen en oogsten. Door een lage investeringsniveau was er weing input van machines. Met veel enthousiasme ging ik aan de slag. Het tweede jaar was het bouwareaal volledig bezet met zo’n 30 groentengewassen en aardbeien. Hoewel met hulp van buiten was het werk te veel en de vermoeide rug had het zwaar. Een serieuze blessure was het gevolg, door fysio-fitness en iboprofen werd de pijn weliswaar minder of draagbaar, maar het ging niet weg. De oorzaak bleek een hernia te zijn. De optie bij de neuroloog is of een operatie (die men tegenwoordig alleen adviseerde bij een acute hernia), een cortico-sterioïden-spuit (bij ondraaglijke pijn) of er mee leren leven. Tevens zei de neuroloog dat ik mijn beroep als tuinder wel kan opgeven. Daar stond ik weer dan buiten het ziekenhuis. Inmiddels had ik het stuk (0,5 ha) waar de pompoenen en aardappelen stonden opgegeven, het was een te arm, slecht vruchbare grond. Ook was er geen water in de buurt. Het bouwplan werd vereenvoudigd. De ene helft stond (winter)rogge en op andere helft met name pompoen. Maar de toekomst zag er niet rooskleurig uit, het idee een groot scala groenten te telen voor regionale natuurvoedingswinkels en restaurants kon ik gaan vergeten. Wanneer men fysiek niet 100% is, werkt dat door naar ziel en geest. Het bedrijf was rijp voor overname, maar helaas zag niemand er brood in. Maar goed ook zal later blijken. Door veel rust te nemen -niets doen- en verslaafd te raken aan computerspelletjes -stil zitten- merkte ik het jaar erop dat mijn rug zich aan het herstellen was. Mijn toekomst als boer-tuinder was nog niet afgeschreven, en als het bloed weer gaat kruipen… Hoewel mijn rugconditie nog niet optimaal was begon ik in 2007 een herstart. En in 2008 na 2 bijna 3 jaar genezingstijd ben ik weer in topconditie. Ik merkte dat al in het voorjaar tijdens een hardlooprondje. In de drie jaar ervoor was ik na 2 km weer terug met rugpijn, nu liep ik zonder problemen een rondje van 8 km. Al de werkzaamheden werden met nog meer geduld en beleid uitgevoerd, tenminste is de intentie. Ik probeer het werk zoveel afwisselend mogelijk te houden. Urenlang in dezelfde houding werken -of het nou wieden, oogsten of trekker rijden is- is ongezond of zelfs funest voor je lichaam maar ook voor je plezier of geest. Geestdodend werk moet men voorkomen te doen. Verder wordt door de inzet van machines -te weten een één-wielige frees, een zaai annex plantmachine, een cultivator- het werk verlicht en ik heb sinds het voorjaar van 2008 een door wervingsactie een aantal goede hulpen overgehouden. Gezamenlijk telen we nu zo’n 40 tal groenten het hele jaar door. Het plezier om samen te werken maar ook om kennis die ik op heb gebouwd over te dragen vind ik steeds belangrijker worden. Gedurende het seizoen volgen leerlingen van middelbare scholen een aantal dagen een maatschappelijke stage of (internationale) studenten een cursus van 6 weken. Ook is er ruimte voor begeleiding voor diegenen die een steuntje nodig hebben, ook al moet het ingepast worden iop het drukke en hectische oogstdagen. En dan zijn er nog altijd dagen waarop ik alleen op het veld ben en heerlijk met de handen in de grond kan wroeten of een vaste middag vrijneem.

BODEM

“HET BEGINT MET DIE BODEM, MARIO”.

Dat zegt de pizzabakker tegen zijn leerling Mario in een commercial op televisie

Op de Wageningse Eng ligt het land van Biologisch Tuinbouwbedrijf Backvries. Op 1,5 ha zanderige grond (enkeerdgrond *) verbouwt het bedrijf biologische groentengewassen op een kleinschalige manier. In 6 blokken van 3000 m2 worden 30 verschillende groenten geteelt met afzet naar lokale winkels en groothandel. Er wordt gebruikt gemaakt van combinatie- en rotatieteelt.

Na 6 jaar lang gebruikt gemaakt van vaste potstalmest in combinatie met groenbemesters is men in 2008 overgeschakeld op het gebruik van (groen) compost in combinatie met verenmeelkorrels en het inzaaien van diverse groenbemesters (phaecelia, winterrogge, tagetes.)

Dit is gebeurd na vergelijking van de uitslagen van bodemonderzoek van zes jaar geleden en die van begin 2008, waaruit bleek dat de bodemvruchtbaarheid niet is gestegen na al die jaren. Verder door studieclubs van tuinders, excursies bij diverse bedrijven is besloten om de bodem de komend jaren te verzorgen cq te verbeteren met oa. gebruik van (groen) compost.

Verder pas ik qua grondbewerking de zgn, Niet Kerende Grondbewerking toe , tenminste ik ploeg in het voorjaar de groenbemester (m.n. winterrogge en phaecelia) eronder waarover een laagje compost is gestrooid ( 30 ton verdeeld over de verschillende blokken, waarbij de koolgewassen meer krijgen dan de peulgewassen). Vervolgens wordt het plant of zaaibed klaargemaakt met een tand-cultivator, de bestrijding van het onkruid gebeurt met een cultivator of een ondiep-werkende frees. In principe wordt alleen de bovenste 20 cm laag bewerkt en de laag eronder beschouw ik als de voedende laag die zoveel mogelijk met rust gelaten moet worden. Zeker op zandgronden die zeer uitspoelingsgevoelig zijn. Na de vollegrondsteelt van groenten wordt in het najaar de stukken die niet in produktie zijn met winterrogge ingezaaid, waarover eerst weer een laag (groen) compost gestrooid is (30 ton). Deze methode wordt de komende 6 jaren toegepast en gekeken wordt of na deze 6 jaar de bodemvruchtbaarheid (organische stofgehalte, humusgehalte, stikstof- en andere mineralenvoorraad, mineralen vochthuishouding, bodemleven) is toegenomen.

Sinds de Bodemdag in Lelystad (begin juli 2008) wordt er regelmatig een kuil gegraven van een aantal spades diep om te kijken naar structuur van de grond, maar ook valt te zien hoe vochtig de grond is - slim te weten wanneer beregend moet gaan worden-  en hoe het met de worteling van de gewassen is -groeit de wortels recht naar binnen of moeten ze door een storend (klei)laag-.

Over de bodem zijn we nog lang niet uitgepraat

*enkeerdgrond

Een door de mens gevormde bodem met een humusrijke bovenlaag van 50 cm of meer. De bovenlaag is ontstaan door langdurige bemesting en/of opplagging. De Wageningse Eng is daar een voorbeeld van.

PACHA MAMA

MOEDER AARDE

Gevoed worden door Moeder. Dat is eigenlijk bij iedereen gebeurd, vanaf de geboorte met borstvoeding of flessenvoeding, later (groenten)hapjes. Soms niet helemaal vrijwillig, kinderen hebben soms ook geen zin.

Gevoed worden door Moeder Aarde. Vroeger zochten we bessen en joegen op een hert, later toen de landbouw zijn intrede deed, maakten we een akker en oogsten de producten als ze rijp waren. Dieren gingen we houden voor bijv: melk en vlees. De producten die Moeder Aarde voortbrengt is belangrijk voor ons bestaan. Maar betekent wel dat we die (Moeder) Aarde goed moeten verzorgen. Zo is bij de tuinder de vruchtbaarheid van de bodem waarop hij zijn gewassen verbouwd erg belangrijk. Die moet hij om te beginnen goed verzorgen en niet verpesten met gif. Over 100 jaar moeten er nog steeds producten op die bodem geteeld kunnen worden.

Ik heb nooit gedacht dat ik Moeder Aarde nog offers zou gaan brengen.

In Peru en Bolivia is Pacha Mama (Moeder Aarde) meer een begrip en heeft een betekenis voor de mensen al sinds de Inca-tijd. Hoewel tegenwoordig elk restaurant of reisbureau Pacha Mama heet. Wanneer bijv. een fles bier of sterke drank samen wordt opgedronken is het eerste slokje voor Pachu Mama. Het lijkt morsen op de grond.

Afgelopen november 2008 maakte ik een driedaagse trektocht met rugzak en tent naar Machu Picchu (Peru). Niet de geijkte Inca-trail, die was vol en te toeristisch. Vanaf Cusco vertrokken we laat in de middag naar een bergdorp, waar de trektocht zou beginnen. Met een taxi want de bus ging niet. De laatste 20 km ging bergop via een pad met kuilen, terwijl het regende. In Mollepata bleek de stroom uitgevallen te zijn, het duurde even om een slaapplaats te vinden in een hostel. De volgende dag op een ontbijt van koffie en pap omhoog naar 3800 meter. Kampement opgeslagen met uitzicht op de met sneeuw en gletsjers bedekte berg Salkantay (6264 meter hoog). Er wordt nog steeds beweerd dat de Inca’s op de berg een gouden troon geplaatst hebben en tot nu toe heeft niemand die top kunnen bedwingen. De laatste poging werd gedaan door drie Japanse alpinisten; die zijn nooit teruggevonden… ’s Morgensvroeg belicht de zon als eerste de bovenkant van de berg, de schittering op de sneeuw is prachtig. Het lijkt net een kroon….. Het pad loopt via een pas van 4800 meter langs morenen en zigzaggend omhoog over een gletsjerwand. Het is gebruikelijk een steenmannetje(foto) te plaatsen en coca-bladeren over te strooien.Dit als offer voor Pacha Mama. De Inca’s geloofden dat in die inmense bergen hun goden woonden, die gevraagd moesten worden voor een veilige doortocht. Ik maak ook een stapel stenen en doe naast coca-blaadjes wat chocolade bij en sta stil dat we respect moeten hebben voor Moeder Aarde. Niet alleen voor de planeet Aarde als zodanig maar voor alles en iedereen. Respect voor de bodem, planten die daarin groeien, dieren die die planten eten en mensen die die planten en die dieren eten.Ook hier in Peru gooit iedereen nog alles klakkeloos weg - flesje cola op, hup uit het raam van de bus-,er is vaak ook geen vuilnisophaaldienst, misschien hebben die talloze zwerfhonden wel die functie. Mensen hebben geen idee dat plastic gegeten door dieren funest kan zijn. Ook in de bergen ligt overal zwerfvuil langs het pad. De tocht gaat verder, dalend door tropisch regenwoud waar na een flinke bui de paden glibberig zijn geworden. De tent kan ’s avonds opgezet worden op een veldje achter de plaatselijke winkel in een dorpje. Electriciteit en stromend water is er nog niet, door het weerlichten van een onweersbui zie je de contouren van de omliggende bergen. De dag erop ligt daar sneeuw op. Op de laatste dag gaat de tocht langs watervallen en over gammele bruggetjes. Soms moet ik stoppen want een tiental zwaarbeladen pakezels of paarden gaan de andere richting op en hebben even het hele pad nodig. De mensen hebben boodschappen beneden in het dorp gedaan –cola,meel, een aantal kippen, zelfs een mooie groene plastic stoel is vastgesjord -. Het dorp beneden waar de ‘bewoonde wereld’ weer begint met salsamuziek uit de luidsprekers van de winkels. De volgende dag bezoek ik de oude Inca-stad -Machu Picchu-. Een van grootste culturele erfgoederen van de wereld. De stad is gebouwd op een berg van 2500 meter . Indrukwekkend is het na een paar uur rondkijken nog steeds. Ook daar hadden zij daar altaren om de hun goden gunstig te zinnen. Ik zie een offerplaats waar zij de maagden aan de zon werden geofferd en iets verder op is een gebouw waar 18-jarige jongens gecastreerd werden en moet toch even slikken. Wat waren zij wreed. Niet alleen de Spanjaarden, die het goud en zilver roofden maar de Inca’s waren geen lieverdjes naar andere indiaanse stammen

De Moeder Aarde bedanken dat je een goede oogst dat jaar heb gehad door middel van een oogstfeest vind ik een mooi moment. Ook dat slokje bier dat over de grond wordt gegoten voordat je het opdrinkt Zo’n steenmannetje annex altaar opbouwen heeft iets spiritueels maar is tegelijk ook heel aards en direkt..

AFZET VAN GROENTEN

Het idee is om de lokale winkels en restaurants met lokaal geproduceerde groenten en klein fruit (drie keer) per week vers te bevoorraden. De consument kan daardoor een vers en lokaal geproduceerde groenten kopen, vaak nog goedkoper ook als het bijv: aardbeientijd is.
Vanaf maart liggen de eerste raapstelen, radijsjes en bosuien in de winkels, later volgen de eerste krop- en rode sla. Juni is een topmaand met aardbeien, peulen, tuinbonen, ijsbergsla, bospeen en bosbiet. Later het seizoen komen de sperziebonen en pompoenen.

De lijst met groenten die ik in 2008 op het “menu” had:

PEULGEWASSEN
peulen
capucijners
doperwten
tuinbonen
spekbonen
sperziebonen

BLADGEWASSEN

kropsla
rode sla
ijsbergsla
eikenbladsla
snijbiet
veldsla
winterpostelein

KOOLGEWASSEN
raapstelen
radijs
broccoli
bloemkool
spitskool
koolrabi wit
paars
paksoi
spruitkool
boerenkool

WORTEL-UI/GEWASSEN

rode biet
lenteui
bospeen
pastinaak
knolselderij

VRUCHTGEWASSEN
KLEIN FRUIT

pompoen oranje aardbei
pompoen groen rabarber
patisson
boerpompoen
courgette groen
suikermais

KLEIN FRUIT

aardbeien
rabarber

KRUIDEN

peterselie
bladselderij
bieslook
venkelgroen
koreander
bonenkruid

Dit aanbod wordt aangevuld met de groenten van Biologisch Tuinderij De Stroom (Hemmen), die vanaf mei volop een aanbod aan groenten hebben - zoals broccoli, bloemkool, winterpeen en prei. Op zo’n manier kunnen we samen Wageningen en omgeving voorzien van regiogroenten en ook nog voor een betaalbare prijs

De groenten worden drie keer per week vers geoogst en naar de natuurvoedingswinkels in Wageningen (Buys en Ko) en Bennekom (Kardoen) gebracht, daarnaast verkoopt Natuurslager Van Santen/Keijzer in Wageningen naast het biologische vlees ook mijn groenten.
Op de marktkraam van de Streekexpresse liggen ’s woensdag de groenten.
Verschillende restaurants, cateraars en andere eetgelegenheid in Wageningen en omgeving verwerken ook de verse groenten, bijv:
* Eethuis Zeezicht serveert vrijdags een kroeghap in Kafé De Overkant (Bevrijdingsstraat 38) en op donderdag vaak een thema eten aldaar.
* Eetwinkel Vreemde Streken
* Vegetarisch Bejaardenhuis Felixoord (Oosterbeek)

Sinds vorig jaar ben ik een samenwerkingsverband aangegaan met Biologische Tuinderij De Stroom uit Hemmen. Zij hebben groentenabbonnementen (250 stuks) in Nijmegen en de Betuwe.
Omdat zij op klei verbouwen en ik op zand kunnen we elkaar prima aanvullen. In het voorjaar gingen de eerste sla en bospeen van mij in hun pakket. En omdat ik hun groenten distribueer kunnen we de winkels bijna een compleet aanbod leveren, zo is later in het seizoen veel koolsoorten afkomstig uit Hemmen.

Mocht ik naast de bestelling groenten teveel hebben dan lever ik ook aan de groothandel van biologische AGF, zoals Odin/Estafette (Geldermalsen en Kroon (Nieuwegein). Dit jaar heb ik de eerste peulen afgezet bij de groothandel, dus het kan voorkomen dat in Amsterdam of in Rotterdam men mijn peultjes hebben geproefd. Zo is er ook tuinbonen, sperziebonen en ijsbergsla aan de groothandel geleverd.

Door de week als we op het land werken en aan het oogsten zijn, dan richt ik ook een groentenkraam in net buiten het hek. Mensen kunnen zelf de groenten pakken en afrekenen. Met name in de aardbeientijd liep het storm met de verkoop.

EKOLAND

Een interessant onderdeel van de bedrijfsvoering van Tuinbouwbedrijf Backvries is de voorfinanciering door de twee natuurvoedingswinkel waaraan geleverd wordt.Theo: “In het voorjaar moet de tuinder veel investeren in met name poot- en zaaigoed. Pas later in het seizoen wordt omzet gedraaid, dus in februari krijg ik een voorschot/lening van de winkels, die ik delen vanaf augustus terugbetaal. De rente bestaat uit het organiseren van een aantal open dagen voor de klanten.Zo groeit de band tussen consument, winkelier en tuinder. Dat wil ik graag!”

Supervers met recepten

De groenten van Backvries worden drie keer per week geleverd aan oa. De Kardoen. Onderhand kennen de klanten van de winkel Theo en als hij binnen komt met verse groenten, en roept: ‘Er zijn weer verse aardbeien’, dan liggen ze in een mum van tijd in het winkelwagentje. De klanten vinden het eten van regio-producten erg leuk.
Sinds dit jaar hangt bij de Kardoen, maar ook bij Buys en Ko, en Natuurslager Van Santen/Keijzer elke week een aanbodlijst van regiogroenten van Biologisch Tuinbouwbedrijf Backvries en Biologische Tuinderij De Stroom, daardoor kunnen mensen zien waarvandaan de groenten komen en welke die week geleverd worden. Theo: “Voordat ik tuinder werd was ik kok en zes jaar mede-eigenaar van een restaurant in Wageningen. Toen werkte ik ook al veel met groenten. Nu doe ik bij de groenten in de winkels recepten en met name van groenten die mensen niet zo goed kennen of waarvan ik op de tuin veel heb staan. Bijvoorbeeld rucola-pesto, die ik in de winkels door de klanten liet proeven. In plaats van 5 bosjes rucola verkocht ik er 70!. Of van koolrabi, ook nog steeds een beetje een onbekende groente: schil ze en eet ze als een appel, heerlijk!”

Gewasbeschermende maatregelen

Drie roofvogel vliegers, ontwikkeld op Schiphol om de landingsbanen vogelvrij te houden, van ca € 300,- per stuk worden op het land ingezet om de groenten te beschermen tegen vogelvraat. In het voorjaar helpt het om schade te voorkomen bij de kiemende peulen, kapucijners en tuinbonen, maar ook wanneer de aardbeien en de suikermaïs rijp zijn. Verder wordt er acrylvliesdoek met name in het vroege voorjaar gebruikt als bescherming tegen kou en tegen schade door duiven, wortelvlieg, koolvlieg en konijnen. Het vliesdoek geeft ook warmte aan de grond en groente waardoor ik dit jaar als eerste peultjes kon leveren aan de winkels en aan de groothandel ODIN/Estafette. Theo: “Dit jaar is trouwens alles 2 weken vroeger en of dat het broeikasgaseffect is weet ik niet. Ik merk dat insecten door zachte winters makkelijker overleven, en ook dat de mineralisatie in de bodem eerder op gang komt. Dat zijn voordelen van het broeikasgaseffect! Maar een nadeel is dat door de soms heftige temperatuurswisselingen groenten in de stress schieten, vooral tuinbonen en uien hebben daar last van. En ander nadeel is dat er nu heftiger stortbuien voorkomen. De Wageningse Eng glooit en ik heb daarom de bedden dwars op stroomrichting van het water gelegd. Een soort terraslandbouw.”

Van potstalmest naar compost

“Wat de bemesting betreft ben ik afgestapt om potstalmest te gebruiken”, zegt Theo. “Ik merkte na zes jaar dat de stikvoorraad in de bodem niet toenam, dus alles wat ik erop bracht hadden de planten ook zeker nodig. Ik gebruik nu groencompost, 100% plantaardig (afkomstig van Van de Hengel uit Achterveld, een biologische melkveehouder met een neventak), die ik twee keer per jaar laat komen. De eerste laag in het voorjaar ploeg ik onder. De tweede laag in het najaar werk ik lichtjes onder met een schijveneg. Compost werkt wel trager dan potstalmest en om toch wat snelle stikstof te hebben gebruik ik verenmeelkorrels. Probleem is wel dat die uit de gangbare pluimveehouderij komen, ik heb BIOkennis er al op geattendeerd dat dit voor veel tuinders een probleem is. Het alternatief is een mestkorrels gemaakt van plantaardige materialen, maar de stikstof werkt trager en is bijna twee keer zo duur.”
Alle percelen worden zoveel mogelijk bebouwd of bedekt. Als het niet met groenten is dan wordt een groenbemester ingezaaid zoals phaecelia en winterrogge.
Theo: “De laatste jaren ben ik me meer gaan verdiepen met de materie bodem en bemesting. Met name door studieclubs van het DLV, excursies bij collega-tuinders en zelfstudie word ik weer wat wijzer. Bijv: dat stikstof als element voor de plant wel belangrijk is maar dat onderlinge verhouding van mineralen(zoals kalium, magnesium en calcium) en zuurtegraad veel belangrijker is. Verder merk ik dat met name dit jaar de groenten erg vitaal zijn en vraag me soms af komt dat ook omdat ik zelf ook nu weer erg vitaal ben. Zelf ben ik geen aanhanger van de antroposofische of energetische landbouw, misschien wel van de intiatieve landbouw maar ik zie dat de groenten van gezonde biologische bedrijven vitaler zijn. Hoe dat komt? Ik geloof wel dat de planten krachten uit de bodem (en kosmos) halen. Wat ik ook meer in ga geloven dat ik als tuinder of mijn medewerkers energie of kracht uitstralen die de plant kan oppikken.Zo voel ik me dit jaar goed/vitaal en de groenten doet het ook goed/zijn vitaal. Bij dieren is dat makkelijker waar te nemen en dan bij planten. Zo zegt Jan Dirk van de Voort (Remekerkaas uit Lunteren) op vragen waarom zijn kaas zo lekker is; “Omdat mijn koeien zo gelukkig zijn”.! Daar ben ik het helemaal mee eens.

Samenwerking

Sinds vorig jaar werkt Biologisch Tuinbouwbedrijf Backvries samen met Biologisch Tuinderij De Stroom uit Hemmen. Het bedrijf in Hemmen, dat net aan de andere kant van de Rijn bij Wageningen op klei ligt is een groentenabonnementenbedrijf met klanten in Nijmegen en de Betuwe. In het voorjaar zijn de groenten bij Theo eerder klaar en gaan dan ook in de pakketten. Verder bieden deze twee bedrijven gezamenlijk hun groenten aan bij hun afnemers. Theo verzorgt de distributie en facturering. Zo kunnen zij een groot assortiment aan groenten leveren.

Bedrijfsgegevens Tuinderij Backvries

Gestart in 2002
Omvang: 1,5 ha: 0.2 ha in eigendom en 1.3 ha pacht
Grondsoort: zand( organische stofgehalte 1,7%, pH 6,5)
Bemesting: groencompost (60 ton) per jaar, aangevuld met verenmeelkorrels
Teelten: ca 40 soorten groenten
Vruchtwisseling: 1 op 7: bladgewassen, peulen, 2 jaar aardbei, kool, ui/wortel en
vruchtgewassen (pompoen, maïs, courgette)
Arbeid: Theo, fulltime en 3 partimers
Afzet: ca 90% naar Natuurvoedingswinkel De Kardoen (Bennekom), Natuurvoedingswinkel
Buys en Ko (Wageningen), Natuurslager Van Santen/Keijzer (Wageningen),
Steekexpresse (boerenmarkt en internetdienst Wageningen en de Betuwe) en
verschillende restaurants en eethuizen (Wageningen)
Ca 10% naar Biologisch Tuinderij De Stroom (Hemmen)

Nieuwe winkel trekt meer klanten

Bernadette Backers en Nienke Nijland runnen als VOF, samen met 5 parttime medewerkers de natuurvoedingswinkel de Kardoen in Bennekom. Ze zijn net verhuisd van een pand net buiten het winkelgebied van Bennekom naar een splinternieuw pand midden in het dorp aan de Markt, naast een viswinkel. De verhuizing heeft de winkel en de mensen achter de winkel heel goed gedaan. “Het loopt fantastisch”, stelt Bernadette met veel energie!

Wat is er allemaal veranderd?

Bernadette: “Onze nieuwe winkel heeft een frisse, moderne uitstraling. Net zoals de Estafettewinkels hebben we gekozen voor draadstellingen en een prominente plaats voor de groentestelling en brood- en kaasafdeling. Andere producten zoals kruidenierswaren, zuivel en kant en klare producten staan verder in de winkel. Ons assortiment is uitgebreid tot 3000 producten, niet eens veel meer dan we hadden maar door de ruimere presentatie komt alles meer tot zijn recht!”
Verder zijn de volledige LED-verlichting, spaarlampen, leemgestucte muren en een afgeschermde vitrine voor zuivel hun oogappeltje. In het (kleine) magazijn hebben we de koelcel laten vergroten: omdat deze ook wordt gebruikt door Theo gaf dat voorheen nog wel eens problemen.

Hoe hebben jullie de verhuizing gefinancierd?

Nienke: “We hadden berekend dat de verhuizing ca € 60.000,- zou gaan kosten. We hebben klanten gevraagd of ze wilde investeren in onze winkel. En dat wilde ze! Binnen een week hadden we van ca 15 klanten het bedrag binnen. Klanten bepalen zelf de rente: die varieert van 1 tot 4%. We hadden makkelijk € 100.000,- kunnen krijgen, maar moeten het wel weer zien terug te betalen natuurlijk.”

Voor de inrichting hebben we veel hulp gehad van collega’s, kennissen en vrienden. Het onderstel van de nieuwe toonbank is bijvoorbeeld gemaakt van de oude Lundia-winkelstellingen, het bovenblad komt uit een boom die mijn vriend, hovenier, ooit bij iemand uit een tuin heeft gehaald. Cradle to Cradle heet dat tegenwoordig, hoewel we dit al jaren zo doen!”

Hebben jullie veel producten van boeren uit de regio?

Bernadette: ”Afhankelijk van het seizoen komt 10% van de groenteomzet in de Kardoen van Theo’s land en van andere bedrijven zoals de Stroom uit Hemmen en Tres Jolie en Om de Tuin uit Lunteren. Zij kunnen nooit alles leveren.maar daar streven we ook niet naar. Wel hebben de regionale aanbieders voorrang op de groothandels omdat door de kortere keten de kwaliteit en prijs gunstiger zijn.
We hebben naast groente ook wijn van de Wageningse Berg, kaas van Remeker, harde geitenkaas van de Groote Stroe, en zachte geitenkaas van voorheen Heidrun. Samen maakt dat misschien een paar procenten van de hele omzet uit. We doen het omdat we het heel belangrijk vinden dat klanten zien dat boeren en tuinders trots zijn op hun product en hopen een stukje seizoensbewustzijn mee te geven. We stimuleren klanten ook om bij de boeren op bezoek te gaan.

Trekken jullie nu andere klanten met deze nieuwe winkel?

Nienke: “Ja absoluut, de winkel is veel uitnodigender en groter. Klanten kunnen nu een beetje anoniem door de winkel gaan”. Bernadette: “Doordat je makkelijk kan parkeren op de markt komen ook allerlei nieuwe klanten. Iedereen is verbaasd over het aanbod: het oude beeld van natuurvoeding hebben we wel weten te weerleggen denk ik. Wat me opvalt, conludeert Bernadette, is dat er nu veel meer mannen in de winkel komen!”
=======================================================

Pacha Mama

De Stichting Pacha Mama i.o. heeft als doel het instandhouden en uitbreiden van duurzame en met name biologische land- en tuinbouw op de Wageningse Eng. De Wageningse Eng gelegen tussen stad en bos is een eeuwenoud gebruikt cultuurgrond en heeft al die tijd een agrarische bestemming gehad. Tegenwoordig is het goed mogelijk om een duurzame land- en tuinbouw te bedrijven in een natuurlijke omgeving.

Markt

Vanaf woensdag 11 februari staat Backvries met een groentenkraam op markt in Wageningen. Van 09.00 tot 13.00 uur is de kraam gevuld met groenten en fruit, in het seizoen met name van mijn eigen land en van collega-tuinders uit Hemmen (De Stroom en De Lingehof). Verder wordt het aanbod aangevuld met aangekochte biologische produkten.

Tot woensdag

Wageningen en Wageningse Weelde

Wageningen als duurzame landbouwstad?

Wageningse Weelde

De Wageningse Weelde is een intiatief van de in 2008 opgerichte coöperatie Dat is pas Wageningen.
Een aantal bedrijven in Wageningen en Bennekom, zoals natuurvoedingswinkels, een natuurslager en (biologisch werkende) producenten van streekprodukten zijn lid van deze coöperatie. De Wageningse Weelde is een spaarsysteem voor consumenten.
Bij elke besteding van 5 euro krijgt de klant een zegeltje en met een volle spaarkaart kunnen uit de catalogus produkten worden ingeruild. Meer informatie over Wageningse Weelde; zie  http://www.wageningseweelde.nl/

Binnenkort komt de nieuwe catalogus uit, daarin kunt U sparen om bij Backvries aardbeien te gaan plukken, de hele middag of vind U het leuk om een ochtend mee te helpen, dan kan dat tegen inlevering van 3 spaarkaarten. Daarbij zit een orginele koffie/thee pauze op het land. Ook leuk als om als cadeau weg te geven aan iemand die even naar buiten moet of met de handen de aarde een keer kan voelen.